ChatGPT Astra is er: wat klopt, wat is hype en wat heb jij eraan
Op donderdag 3 september 2026 zette OpenAI GPT-6 Astra live. Binnen een dag stond de timeline vol met benchmarks, AGI-claims, boze betalende gebruikers en excuses van Sam Altman. Ik heb alles op een rij gezet wat ik met een bron kon onderbouwen, plus wat het voor een marketingteam betekent. Geen speculatie, wel duidelijke conclusies.
Eerst de naam: ChatGPT Astra of GPT-6 Astra?
OpenAI zelf spreekt consequent van GPT-6 Astra, de opvolger van GPT-5.6 "Sol". Media als PCMag en NU.nl schrijven "ChatGPT Astra" of "ChatGPT 6 Astra", en zo googelt iedereen er ook op. Het gaat om hetzelfde model. Niet te verwarren met Project Astra van Google DeepMind, een totaal ander product dat toevallig dezelfde naam draagt.
Wat OpenAI zelf claimt
De lanceringspost is duidelijk over de ambitie: Astra moet het beste model zijn voor computergebruik, browsen, programmeren en professioneel werk. De launchtweet van @OpenAI vat het samen als: alles wat je op een computer kunt doen, kan Astra voor je doen, en snel. Concreet noemt OpenAI:
- Formulieren invullen, klantgegevens in een CRM bijwerken, je agenda ordenen, online research doen en een samenvatting in je mail of document zetten.
- Documenten, spreadsheets en presentaties die je eigen template en schrijfstijl volgen, zonder overbodige herhaling.
- Gerichte vragen stellen als er informatie ontbreekt die de uitkomst verandert, en doorwerken met een redelijke aanname als je niet reageert.
- Op OSWorld 2.0 een hogere score in ongeveer 47 procent minder tijd per taak dan GPT-5.6 Sol.
De benchmarks die iedereen deelt
Dit zijn OpenAI's eigen cijfers uit de lanceringspost. Let op de bron: het bedrijf vergelijkt zichzelf hier met de concurrent.
| Benchmark | GPT-6 Astra | GPT-5.6 Sol | Claude Fable 5.1 |
|---|---|---|---|
| ARC-AGI-3 | 99,9% | 7,8% | niet gepubliceerd |
| FrontierMath Tier 4 | 97,6% | 83,0% | 87,8% |
| Terminal-Bench 4.0 | 57,9% | 37,3% | 55,8% |
| Agents' Last Exam | 59,3% | 53,6% | niet gepubliceerd |
| ExploitBench (cyber) | 100% | 78,5% | 70% |
| AA Intelligence Index | 61,2 | 60,9 | 65,7 |
Die laatste regel is interessant. Op de onafhankelijke index van Artificial Analysis, die OpenAI zelf in de tabel zet, scoort Astra vrijwel gelijk aan zijn voorganger en lager dan Claude Fable 5.1. Techzine concludeert daaruit dat Astra vooral een geduchte concurrent van Fable is, geen ander soort model.
Die 99,9 procent verdient een voetnoot
ARC Prize, de organisatie achter de benchmark, publiceerde een eigen analyse. Met de standaard harness scoort Astra 62,7 procent voor 26.000 dollar aan rekenkosten. De 99,9 procent haalt het alleen met een speciale "Provider Adapter"-harness van OpenAI, die redeneertoestand tussen verzoeken bewaart. Nog steeds indrukwekkend: op 96 procent van de levels had Astra minder acties nodig dan de mediane mens. Maar het is een ander getal dan de kop suggereert. Benchmarkmaker François Chollet noemt het op X een stapsgewijze verandering in interactief redeneren, en meldt tegelijk dat een spel met die harness ongeveer 360 dollar kost.
Wat er op X en Hacker News gebeurde
De lancering zelf was rommelig. Op Hacker News meldden gebruikers dat de officiële blogpost na een paar minuten een 404 gaf, en uren later hadden ook Amerikaanse Pro-abonnees nog geen toegang. In de nacht van 3 op 4 september reageerde Sam Altman op X met "first, sorry for the messy rollout." en de belofte dat de brede uitrol snel zou beginnen, zoals altijd eerst bij Pro. Op 4 september, 's avonds Nederlandse tijd, bevestigden OpenAI en Altman dat Astra live is voor Pro, Enterprise en Business Premium in ChatGPT Work en Codex, en in de API. Plus en Business volgen, wat volgens OpenAI een paar dagen kan duren.
Daarnaast tekenen zich drie kampen af, en ze hebben alle drie een punt.
Veiligheid: waarom OpenAI zelf op de rem trapt
Dit is het deel dat in de meeste Nederlandse berichten onderbelicht blijft. Astra is het eerste OpenAI-model dat op cybersecurity de classificatie "Critical" krijgt in OpenAI's eigen Preparedness Framework. In tests zonder productiebeveiliging vond en gebruikte het model twee tot dan toe onbekende zero-day-kwetsbaarheden. Daarom:
- Weigert Astra bij de lancering geavanceerde cybertaken, zoals het bouwen van proof-of-concept exploits. Ruimere toegang komt later via het programma OpenAI Daybreak.
- Draait er in productie een "misalignment monitoring" mee die een taak kan pauzeren of stoppen als die buiten de toegestane scope lijkt te gaan. In ChatGPT en Codex krijg je dan een reviewvraag, in de API stopt de taak.
- Meldde TechCrunch al in augustus dat OpenAI de ontwikkeling van Astra had vertraagd vanwege veiligheidszorgen.
Tegelijk claimt OpenAI dat Astra juist het best afgestemde model is: in een interne test probeerde het nooit een geblokkeerde actie te omzeilen, en het maakt minder vaak onjuiste beweringen over wat het wel en niet kan. Beide dingen kunnen waar zijn. Een model dat meer kan, vraagt om meer toezicht.
Beschikbaarheid en prijs, stand van 5 september
| Waar | Status | Wat je moet weten |
|---|---|---|
| Pro, Enterprise, Business Premium | Live in ChatGPT Work en Codex | Enterprise-beheerders moeten Astra zelf aanzetten; het staat standaard uit. Deze plannen krijgen ook GPT-6 Astra Pro. |
| Plus en Business | Volgt | OpenAI spreekt van een paar dagen. Gebruik valt binnen je bestaande abonnement, extra tegoed is bij te kopen. |
| API | Live als gpt-6-astra | 10 dollar per miljoen input-tokens, 50 dollar per miljoen output-tokens. Fast mode: twee keer zo snel voor twee keer de prijs. Ook via Microsoft Azure en AWS Bedrock. |
| NL en EU | Geen aparte mededeling gevonden | OpenAI noemt geen regio's. Zero Data Retention is beschikbaar voor in aanmerking komende API-klanten. |
Ter vergelijking: Simon Willison wijst erop dat de API-prijs exact gelijk is aan die van Claude Fable 5 en 5.1. OpenAI mikt dus op dezelfde markt en hetzelfde prijspunt.
Wat dit betekent voor een marketingteam
De eerlijke samenvatting: Astra is een stap vooruit in computergebruik en in werk dat in jouw templates moet landen, en het is geen ander universum dan wat je al kent. Wie vandaag goed met ChatGPT, Claude of Copilot werkt, wordt met Astra vooral sneller in taken met veel klikwerk. Wie het nu nog niet goed gebruikt, krijgt met Astra hetzelfde probleem in een sneller jasje.
Wacht rustig op de Plus-uitrol en kies drie taken met veel handwerk: research samenvatten in je eigen document, een campagnedeck in je template, klantdata bijwerken in het CRM. Test daar eerst.
Laat je beheerder Astra bewust aanzetten en leg vast welke systemen een AI-agent mag aanraken. Een model dat formulieren invult en CRM's bijwerkt, verdient dezelfde afspraken als een nieuwe collega.
Bouw je workflow niet om op basis van een lanceringspost. De onafhankelijke cijfers zeggen: goed model, geen wonder. Kijk over twee weken wat er overblijft als de eerste tests van gebruikers binnen zijn.
Wat ik zelf doe: ik test Astra zodra het in mijn abonnement zit op precies de taken die ik in trainingen behandel, en ik pas mijn materiaal aan waar het echt beter is. Niet eerder.
Wil je dat je team dit soort nieuws zelf kan wegen?
In een trainingsdag leer ik teams werken met ChatGPT, Claude en Copilot op hun eigen werk, inclusief hoe je een nieuwe release beoordeelt zonder achter elke hype aan te rennen.